ପଂଚକ୍ରୋଶୀ ଯାତ୍ରା ଭିତରେ ଏକ ମନ୍ଦିର ଅଛି ଯାହା ଏତେ ବିରଳ ଯେ ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ଜାଣିନାହାନ୍ତି। ଏପରି ଏକ ସ୍ଥାନ ଯେଉଁଠାରେ କାଳୀଙ୍କ ଦଶମୁଣ୍ଡ ଅଛି ଏବଂ ଶିବ ପାଂଚଟି ମୁଣ୍ଡ ବିଶିଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି। ଅବିଶ୍ୱସନୀୟ ଶୁଣାଯାଉଛି? କିନ୍ତୁ ଏହା କେବଳ ବିରଳ ମୂର୍ତି ବିଷୟରେ ନୁହେଁ। ଏହା ଗୁପ୍ତ ଅର୍ଥ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରତୀକ ଏବଂ ଏକ ଉପସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ ଯାହା ତୁମେ ପ୍ରକୃତରେ ଅନୁଭବ କରିପାରିବ। କାରଣ ଥରେ ତୁମେ ଭିତରକୁ ପାଦ ଦେବା ପରେ ତୁମେ କେବଳ କିଛି ଭିନ୍ନ ଦେଖିବ ନାହିଁ ତୁମେ ଏପରି କିଛି ଅନୁଭବ କରିବ ଯାହା ପାଇଁ ତୁମ ପାଇଁ ରହସ୍ୟମୟ। ଉକ୍ତ ମନ୍ଦିରକୁ ପ୍ରଥମ ଥର ଯାଇଥିବା ଲୋକ ଦ୍ୱିତୀୟ ବାର ଯିବାକୁ ନାପସନ୍ଦ କରନ୍ତି।
ପଂଚକ୍ରୋଶୀ ଯାତ୍ରାର ପବିତ୍ର ପଥରେ, ଅଧିକାଂଶ ଭକ୍ତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରହଣୀ ନିକଟରେ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ଧ୍ୟାନସ୍ଥ ରହନ୍ତି ଏବଂ ଅନ୍ୟ ରହଣିକୁ ସେତେଟା ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତିନି। କିନ୍ତୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ରହଣୀ ନିକଟରେ ଭୀମଚଣ୍ଡୀ ମନ୍ଦିର। ଏହି ମନ୍ଦିରରେ ସେତେ ଗହଳି ଚହଳି ନଥାଏ। ତଥାପି ଏଥିରେ ଅପାର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଗଭୀରତା ରହିଛି। ଅନେକ ଲୋକ ଜାଣି ନ ପାରି ସେହି ମନ୍ଦିରକୁ ଅଣଦେଖା କରି ଚାଲିଯାନ୍ତି। ସେମାନେ ଜାଣିପାରନ୍ତିନି ଯେ ଭୀମଚଣ୍ଡି ମନ୍ଦିରକୁ ଅଣଦେଖା କରି ସେମାନେ କେତେବଡ଼ ଭୁଲ କରି ବସିଛନ୍ତି।
ଶାକ୍ତବଲମ୍ବୀଙ୍କ ପାଇଁ ଭୀମଚଣ୍ଡି ମନ୍ଦିରଟି ଅନନ୍ୟ। ଏହି ମନ୍ଦିର ମହିମା ବିଷୟରେ ନୁହେଁ ବରଂ ଏହା ବିରଳ ଉପସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ। ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ପାଦ ଦେବ, ତୁମେ କିଛି ପରିବର୍ତନ ଅନୁଭବ କରିବ।ଏକ ନୀରବ ଶକ୍ତି ଯାହା ଧ୍ୟାନ ଦାବି କରେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତରେ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରଭାବ ଛାଡ଼ିଥାଏ।
ବିରଳ ୧୦-ମୁଣ୍ଡିଆ କାଳୀ: ଏହି ମନ୍ଦିର ଭିତରେ କାଳୀଙ୍କ ଏକ ରୂପ ରହିଛି ଯାହାକୁ ବହୁତ କମ୍ ଲୋକ ଦଶ-ମୁଣ୍ଡିଆ ମୂର୍ତି ଦେଖିଛନ୍ତି। ଏହା ଏକ ସାଧାରଣ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ନୁହେଁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୁଣ୍ଡ ଏକ ଭିନ୍ନ ଶକ୍ତି, ବିନାଶ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷାର ଏକ ଭିନ୍ନ ଦିଗକୁ ପ୍ରତୀକ କରେ। ଏହା ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ନକରାତ୍ମକତା ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ। ଏହି ମୂର୍ତିର ଉପସ୍ଥିତି ଏକ ତୀବ୍ର ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରେ ଯାହା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷାଦାୟକ ଅନୁଭବ କରେ। ଏହା କେବଳ ଏକ ପ୍ରତିମା ନୁହେଁ; ଏହା ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପରେ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିର ଏକ ବିବୃତି। ଏହାକୁ ଥରେ ଦେଖିବା ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ଛାପ ଛାଡ଼ିବା ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ।
ଶିବଙ୍କ ୫ ମୁଣ୍ଡ ଏବଂ ଦଶହାତ ଅର୍ଥ: ଏଠାରେ ଆଉ ଏକ ବିରଳ ଦୃଶ୍ୟ ହେଉଛି ୫ ମୁଣ୍ଡବିଶିଷ୍ଟ ଶିବ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୁଣ୍ଡ ପଂଚତତ୍ୱ ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ ଏବଂ ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। ତାଙ୍କର ଦଶ ହାତ ସମସ୍ତ ଦଶ ଦିଗ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ପ୍ରତୀକ କରେ। ଏହି ରୂପ ଗଭୀର ଭାବରେ ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ। ଏହା ଏକା ଥରେ ସନ୍ତୁଳନ, ସୃଷ୍ଟି ଏବଂ ବିନାଶକୁ ଦର୍ଶାଏ। ଆମେ ପ୍ରାୟତଃ ଦେଖୁଥିବା ଶାନ୍ତ ଧ୍ୟାନଶୀଳ ଶିବଙ୍କ ପରି, ଏହି ରୂପ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଚେତନତା ଏବଂ ମହାଜାଗତିକ ଶକ୍ତିକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। ଏହା ଆମକୁ ମନେ ପକାଇଦିଏ ଯେ ଦେବତ୍ୱ ଏକ-ପରିମାଣୀୟ ନୁହେଁ ଏହା ଅନେକ ସ୍ତରର, ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମନ୍ୱୟରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି।
କୁମାରୀ ଦେବୀ ଭାବରେ ଭୀମଚଣ୍ଡୀଙ୍କ ରହସ୍ୟ
ଭୀମଚଣ୍ଡୀଙ୍କୁ ଏଠାରେ ଜଣେ କୁମାରୀ ଦେବୀ ଭାବରେ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଶିବଙ୍କ ସହିତ ବିବାହ ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ରୂପରେ ପବିତ୍ର, ସ୍ୱାଧୀନ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦର୍ଶାଯାଇଛି। କୌଣସି ସିନ୍ଦୁର ଲଗାଯାଇନାହିଁ, ଯାହା ଅନେକ ଦେବୀ ମନ୍ଦିରରେ ବିରଳ। ଏହି ରୂପ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ଶକ୍ତି କୁମାରୀ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। ଭକ୍ତମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ମା’ କାଳୀ ସମଗ୍ର ଅଂଚଳକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି ଏବଂ ଗଭୀର-ଉତ୍ପନ୍ନ ନକରାତ୍ମକତାକୁ ଦୂର କରନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତି ଶାନ୍ତ କିନ୍ତୁ ତୀବ୍ର। ଏହା ଏକ ସ୍ମରଣକାରୀ ଯେ ଶକ୍ତି ସର୍ବଦା ଶବ୍ଦ ସହିତ ଆସେ ନାହିଁ ଏହା ପ୍ରାୟତଃ ନୀରବରେ, ଏହାର ପବିତ୍ର ରୂପରେ ବିଦ୍ୟମାନ।
ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କର ଗୁପ୍ତ ଜଗତ: ମୁଖ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ, ଆପଣ ଗନ୍ଧର୍ବ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞଙ୍କ ମୂର୍ତି ପାଇବେ ଯାହାକୁ ପ୍ରାୟତଃ ଆଧୁନିକ ଭକ୍ତିରେ ଲୀନ ପ୍ରାୟ। ଏପରି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ହେଉଛନ୍ତି ରକ୍ତାକ୍ଷ ଗନ୍ଧର୍ବ, ତାଙ୍କର ଲାଲ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଆଖି ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା। ଏହି ଜୀବମାନେ ଦିବ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଦ୍ୟମାନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ସଙ୍ଗୀତ ଏବଂ ଶକ୍ତିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥାଏ। ଏହି ମନ୍ଦିରରେ ସେମାନଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତି ରହସ୍ୟର ଆଉ ଏକ ସ୍ତର ଯୋଡେ। ଏହା ଭକ୍ତିକୁ କଳା, ଶବ୍ଦ ଏବଂ ମହାଜାଗତିକ ସମନ୍ୱୟ ସହିତ ସଂଯୋଗ କରେ। ଏହା ଆମକୁ ମନେ ପକାଇ ଦିଏ ଯେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା କେବଳ ପ୍ରାର୍ଥନା ବିଷୟରେ ନୁହେଁ ବରଂ ଏହା କମ୍ପନ, ତାଳ ଏବଂ ଆମ ଚାରିପାଖରେ ଥିବା ଅଦୃଶ୍ୟ ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ।