ଭୁବନେଶ୍ୱର: ସରକାର ଯେତେ ବୁଝାଇଲେ କ’ଣ ହେବ? ରନ୍ଧନ ଗ୍ୟାସ୍ ଅଭାବ ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି ଲୋକେ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ତାଙ୍କର କ୍ୟାବିନେଟ୍କୁ ଗ୍ୟାସ୍ ଅଭାବ ନାହିଁ। ମାତ୍ର ସାଧାରଣ ଖଟିଖିଆ ପରିବାର ପକ୍ଷେ ଗ୍ୟାସ୍ ସିଲିଣ୍ଡର ହାସଲ କରିବା କାଠିକର ପାଠ। ରାତି ପାହିଲେ ଗ୍ୟାସ ଏଜେନ୍ସି ବାହାରେ ଲମ୍ୱା ଧାଡ଼ି ଲାଗୁଛି ଏବଂ ସିଲିଣ୍ଡରର କଳାବଜାରୀର ରିପୋର୍ଟ ମଧ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସୁଛି। ଏହା ମଧ୍ୟରେ, ଲୋକମାନେ ପୁଣି କିରୋସିନି ଦୁନିଆକୁ ଫେରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି।
ମୋଦିଜୀଙ୍କ ଦୟାରୁ ବେଶ କିଛିମାସ ଧୂଅାଁରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିଥିଲା; ମା’ ମାଉସୀଙ୍କୁ କାଠଚୁଲି ଲଗାଇବାକୁ ପଡୁ ନଥିଲା। ମାତ୍ର ନିଅାଁଲଗା ଯୁଦ୍ଧଟା ପୁଣି ମା’ ମାଉସୀଙ୍କୁ ଚୁଲିରେ ରୋଷେଇ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କଲାଣି। କିଛି ମା’ ମାଉସୀ ଚୁଲିରେ କାଠ ଓ ଘଷି ଜଳାଇବାର କଳା ଟିକକ ପାଶୋରି ଗଲେଣି। ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ମନ୍ତ୍ରୀ ହରଦୀପ ସିଂହ ପୁରୀ ସଂସଦକୁ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଗ୍ୟାସ ସିଲିଣ୍ଡର ଯୋଗାଣକୁ ଭଲ ଭାବରେ ପରିଚାଳନା କରିବା ପାଇଁ ବୁକିଂ ନିୟମାବଳୀ ପରିବର୍ତନ କରାଯାଇଛି। ବର୍ତମାନ, ଗ୍ରାମାଂଚଳରେ ସିଲିଣ୍ଡର ପାଇବା ପରେ, ଆପଣ କେବଳ ୪୫ ଦିନର ଅପେକ୍ଷା ପରେ ପରବର୍ତୀ ସିଲିଣ୍ଡର ବୁକ କରିପାରିବେ। ୪୫ ଦିନର ବ୍ୟବଧାନ ଭିତରେ ମଣିଷକୁ ପୁଣି କାଠଚୁଲି ଓ କିରୋସିନି ଲୋଡ଼ିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଗ୍ୟାସ ଅଭାବ ମଧ୍ୟରେ, କିଛି ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ବ୍ୟବହାରକାରୀ “ନୀଳ ତେଲ” – ଅର୍ଥାତ କିରୋସିନି – ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୁରୁଣା ବିକଳ୍ପ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରୁଛନ୍ତି। ତଥାପି, ବର୍ତମାନ ଅନେକ ରାଜ୍ୟ ଅଛି ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ଇନ୍ଧନ ଆଉ ଉପଲବ୍ଧ ନାହିଁ।
ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ, ‘ଉଜ୍ଜ୍ୱଳା ଯୋଜନା’ ଅଧୀନରେ, ସରକାର ସାରା ଦେଶରେ ପରିବାରକୁ ସଫଳତାର ସହ ଗ୍ୟାସ ସଂଯୋଗ ଯୋଗାଇ ଦେଇଛନ୍ତି, ଯାହା ଫଳରେ କିରୋସିନ ବ୍ୟବହାରରେ ୭୭% ହ୍ରାସ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ‘ଡିଜିଟାଲ ସଂସଦ’ (ଡିଜିଟାଲ ସଂସଦ) ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତଥ୍ୟକୁ କଭର କରି, ଦେଶର ୨୧ଟି ରାଜ୍ୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଏବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ “କିରୋସିନ-ମୁକ୍ତ” ହୋଇଯାଇଛି। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ରାଶନ ଦୋକାନଗୁଡ଼ିକରେ ସରକାରୀ ସବସିଡିଯୁକ୍ତ କିରୋସିନ ଆଉ ଉପଲବ୍ଧ ନାହିଁ।
ସରକାରୀ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ଉତର ପ୍ରଦେଶ, ବିହାର, ରାଜସ୍ଥାନ, ହରିୟାଣା, ପଞ୍ଜାବ, ଦିଲ୍ଲୀ, ଗୋଆ, ଗୁଜରାଟ, ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ, ଜମ୍ମୁ ଏବଂ କଶ୍ମୀର, ଲଦାଖ, ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପ, ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ, ନାଗାଲାଣ୍ଡ, ପୁଡୁଚେରୀ, ତେଲେଙ୍ଗାନା, ଉତରାଖଣ୍ଡ, ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ଆଣ୍ଡାମାନ ଏବଂ ନିକୋବର ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ ଭଳି ରାଜ୍ୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଂଚଳଗୁଡ଼ିକ କିରୋସିନି ମୁକ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି। ଏହି ଅଂଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ସବସିଡିଯୁକ୍ତ କିରୋସିନର ଯୋଗାଣ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଛି। ଏହାର ଏକ ର୍ନିଦ୍ଦିଷ୍ଟ କୋଟା କେବଳ ର୍ନିଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପରିସ୍ଥିତି କିମ୍ୱା ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ପାଇଁ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଆବଂଟିତ କରାଯାଏ।
ସୂଚନା ମୁତାବକ, ଶନିବାର ଦିନ ଚେନ୍ନାଇରେ କିରୋସିନି ପ୍ରତି ଲିଟର ପିଛା ୧୫ ଟଙ୍କା ଥିବା ବେଳେ ମୁମ୍ବାଇରେ ପ୍ରତି ଲିଟରକୁ ୬୧.୨୦ ଟଙ୍କାରେ ବିକ୍ରି ହେଉଛି। କୋଲକାତାରେ ଲିଟର ପିଛା କିରୋସିନି ରେଟ ୬୪.୨୦ ଟଙ୍କା ଥିବା ବେଳେ ଦିଲ୍ଲୀରେ କିରୋସିନ ଫ୍ରି ଅର୍ଥାତ ସବସିଡିଯୁକ୍ତ ତେଲ ନାହିଁ। ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ପ୍ରତି ଲିଟର ପିଛା କିରୋସିନି ୯୨.୫୦ ଟଙ୍କାରେ ବିକ୍ରି ହେଉଥିବା ବେଳେ ୫ ଲିଟର ଡବାର ଦାମ ୪୬୨.୫୦ ଟଙ୍କା ରହିଛି ଓ ୧୦ ଲିଟର ଡବା ୯୨୫.୦୦ ଟଙ୍କାରେ କାରବାର କରୁଛି। ଉପରୋକ୍ତ ଦରଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ସରକାରୀ ରାସନ ଦୋକାନରେ ସବସିଡି (ରିହାତି)ମୂଲ୍ୟରେ ମିଳୁଥିବା କିରୋସିନି ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ। ଜଣେ ଗ୍ରାହକ ମାସକୁ ସର୍ବାଧିକ ୫ ଲିଟର ସବସିଡି କିରୋସିନି ପାଇବାକୁ ହକଦାର। ବଜାରରେ ଖୋଲା ବିକ୍ରି ହେଉଥିବା ଅଣ-ସବସିଡି କିରୋସିନିର ମୂଲ୍ୟ ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ (ପ୍ରାୟ ୧୦୦-୧୧୦ ଟଙ୍କା ପ୍ରତି ଲିଟର) ହୋଇପାରେ।