ପରମାଣୁ ପରୀକ୍ଷଣ: ଏହା କାହିଁକି ବନ୍ଦ ହେଲା ଏବଂ ବଡ଼ ଶକ୍ତିମାନେ ସେମାନଙ୍କର ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ସହିତ କ’ଣ କରୁଛନ୍ତି?

ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ପେଣ୍ଟାଗନକୁ ଅନ୍ୟ ଦେଶର ପରୀକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସହିତ “ସମାନ ଭିତ୍ତିରେ” ତୁରନ୍ତ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ପରୀକ୍ଷଣ ପୁନଃଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ଯଦି ଟ୍ରମ୍ପ ବିସ୍ଫୋରକ ପରମାଣୁ ପରୀକ୍ଷଣ ପୁନଃଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ କହୁଛନ୍ତି, ତେବେ ଏହା ଆମେରିକାର ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟଜନକ, ଦୁଃଖଦ ପଦକ୍ଷେପ ହେବ।

ଏହା ପ୍ରାୟ ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ ଅନ୍ୟ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ସମ୍ପନ୍ନ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକ, ବିଶେଷକରି ରୁଷ ଏବଂ ଚୀନ୍ ଦ୍ୱାରା ସମାନ ଘୋଷଣା ଦ୍ୱାରା ଅନୁସରଣ କରାଯିବ ଏବଂ ଏକ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରତିଯୋଗିତାକୁ ସିମେଣ୍ଟ କରିବ ଯାହା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବଡ଼ ବିପଦରେ ପକାଇବ।

ପରମାଣୁ ପରୀକ୍ଷଣ କାହିଁକି ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ
ଏହା ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ରେଡିଓଆକ୍ଟିଭ୍ ପତନର ଗଭୀର ବିପଦ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିବ। ଯଦିଓ ଏପରି ପରମାଣୁ ପରୀକ୍ଷଣ ଭୂମିରେ କରାଯାଏ, ଏହା ରେଡିଓଆକ୍ଟିଭ୍ ସାମଗ୍ରୀର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ମୁକ୍ତ ଏବଂ ନିର୍ଗତ ହେବା ସହିତ ଭୂତଳ ଜଳରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଲିକେଜ୍ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏକ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରେ।

ବ୍ୟାପକ ପରମାଣୁ ପରୀକ୍ଷଣ ନିଷେଧ ଚୁକ୍ତିନାମା 187 ଟି ରାଜ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଛି – ଏହା ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ସମର୍ଥିତ ନିରସ୍ତ୍ରୀକରଣ ଚୁକ୍ତିନାମା ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ।

ଆମେରିକା ଦଶନ୍ଧି ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଚୁକ୍ତିରେ ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିନାହିଁ। ତଥାପି, ଏହା ସ୍ୱାକ୍ଷରକାରୀ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚୁକ୍ତିର ଆତ୍ମା ​​ଏବଂ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ ନକରିବାକୁ ଆଇନଗତ ଭାବରେ ବାଧ୍ୟ।

ପରମାଣୁ ପରୀକ୍ଷଣ କ’ଣ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ
ପୂର୍ବ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ, ପରୀକ୍ଷଣର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରର ପ୍ରଭାବକୁ ବୁଝିବା – ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ବିଭିନ୍ନ ଦୂରତାରେ ବିସ୍ଫୋରଣ କ୍ଷତି, ଯାହା ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସାମରିକ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ନଷ୍ଟ କରିବାରେ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ପ୍ରଦାନ କରେ।

ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରର ପରିଣାମକୁ ବୁଝିବା ସାମରିକ ବାହିନୀକୁ ସେମାନଙ୍କର ବ୍ୟବହାର ଯୋଜନା କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ଏବଂ କିଛି ପରିମାଣରେ, ପ୍ରତିପକ୍ଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବ୍ୟବହାରରୁ ସେମାନଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ସାମରିକ ଉପକରଣ ଏବଂ ଲୋକଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ।

କିନ୍ତୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ଶେଷ ହେବା ପରଠାରୁ, ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ନୂତନ ଅସ୍ତ୍ର ଡିଜାଇନ୍ ବିକାଶର ଅଂଶ ଭାବରେ ପରୀକ୍ଷଣ ବ୍ୟବହାର କରିଛନ୍ତି। ଏହି ନୂତନ ଅସ୍ତ୍ର କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ତାହା ବୁଝିବା ପାଇଁ ବହୁତ ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟକ ପରୀକ୍ଷଣ ହୋଇଛି, 2,000 ରୁ ଅଧିକ, ମୁଖ୍ୟତଃ ଏହି ନୂତନ ଅସ୍ତ୍ର କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ତାହା ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି।

ପରମାଣୁ ପରୀକ୍ଷଣ ଯୋଗୁଁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ବିଶାଳ ପରିବେଶଗତ ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା 1960 ଦଶକର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ କିଛି ବର୍ଷ ପାଇଁ ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ପରୀକ୍ଷଣ ଉପରେ ସ୍ଥଗିତ ରଖିବାକୁ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ରାଜି କରାଇଥିଲା। 1963 ମସିହାରେ, ଆଂଶିକ ପରୀକ୍ଷଣ ନିଷେଧ ଚୁକ୍ତିନାମା ଭୂତଳ ବ୍ୟତୀତ ସମସ୍ତ ପରିବେଶରେ ପରମାଣୁ ପରୀକ୍ଷଣକୁ ନିଷିଦ୍ଧ କରିଥିଲା।

ସେବେଠାରୁ, ପରମାଣୁ-ସଶସ୍ତ୍ର ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକ ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ପରୀକ୍ଷଣ ବନ୍ଦ କରିଛନ୍ତି। ଆମେରିକା 1992 ମସିହାରେ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ଫ୍ରାନ୍ସ 1996 ମସିହାରେ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥିଲା। ଚୀନ୍ ଏବଂ ରୁଷ ମଧ୍ୟ 1990 ଦଶକ ପରଠାରୁ କୌଣସି ପରୀକ୍ଷଣ କରିନଥିବା ଜଣାଯାଏ।

ଉତ୍ତର କୋରିଆ ହେଉଛି ଏକମାତ୍ର ରାଷ୍ଟ୍ର ଯିଏ ଏହି ଶତାବ୍ଦୀରେ ଖୋଲାଖୋଲି ଭାବରେ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ପରୀକ୍ଷଣ କରିଛି, ସଦ୍ୟତମ 2017 ମସିହାରେ।

କାହିଁକି ପରମାଣୁ ପରୀକ୍ଷଣ ବନ୍ଦ ହେଲା
ଏହି ବନ୍ଦଗୁଡ଼ିକ 1990 ଦଶକରେ ଏକ କାରଣ ପାଇଁ ଆସିଥିଲା: ସେହି ସମୟ ସୁଦ୍ଧା, ପ୍ରକୃତରେ ବିସ୍ଫୋରଣ ନକରି, ବୈଷୟିକ ଏବଂ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ବିକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ନୂତନ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ଡିଜାଇନଗୁଡ଼ିକୁ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ଭାବରେ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ସମ୍ଭବ ହୋଇଯାଇଥିଲା।

ତେଣୁ, ମୂଳତଃ, ପରମାଣୁ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକ, ବିଶେଷକରି ଅଧିକ ଉନ୍ନତ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକ, ଯେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କର ଷ୍ଟକ୍‌କୁ ଆଧୁନିକୀକରଣ କରିବା ପାଇଁ ବିସ୍ଫୋରକ ଭାବରେ ନୂତନ ଅସ୍ତ୍ର ଡିଜାଇନଗୁଡ଼ିକୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ନଥିଲା, ସେତେବେଳେ ବନ୍ଦ ହୋଇଗଲା, ଯେପରି ସେମାନେ ଏବେ ବି କରୁଛନ୍ତି।

ପରମାଣୁ ପ୍ରସାରର ଚିନ୍ତାଜନକ ସ୍ତର
ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ସମ୍ମୁଖଭାଗରେ କିଛି ଭଲ ଖବର ଅଛି। ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ନିଷେଧ ଚୁକ୍ତିନାମା ଏବେ ବିଶ୍ୱର ଅଧା ରାଷ୍ଟ୍ର ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଛି। ଏହା ଏକ ଐତିହାସିକ ଚୁକ୍ତି ଯାହା ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ନିଷିଦ୍ଧ କରେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଶେଷ ନିଷ୍କାସନ ପାଇଁ ଏକମାତ୍ର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ସହମତ ଢାଞ୍ଚା ପ୍ରଦାନ କରେ।

ତଥାପି, ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିକାଶକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ଅନ୍ୟ ସବୁକିଛି ଖରାପ ଭାବରେ ଚାଲିଛି।

ବଡ଼ ଶକ୍ତିମାନେ ସେମାନଙ୍କର ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ସହିତ କ’ଣ କରୁଛନ୍ତି?

ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେଶ ପାଖରେ ଥିବା ଯୁଦ୍ଧାସ୍ତ୍ରର ସଠିକ୍ ସଂଖ୍ୟା ଗୁପ୍ତ ରହିଛି କିନ୍ତୁ ଫେଡେରେସନ ଅଫ୍ ଆମେରିକୀୟ ସାଇଣ୍ଟିଷ୍ଟସ୍ ଅନୁଯାୟୀ, ରୁଷ ପାଖରେ ମୋଟ ପ୍ରାୟ 5,459 ଯୁଦ୍ଧାସ୍ତ୍ର ଅଛି ଯେତେବେଳେ ଆମେରିକା ପାଖରେ ପ୍ରାୟ 5,177 ଅଛି। ସେହି ସଂଖ୍ୟାରେ ନିୟୋଜିତ, ଗଚ୍ଛିତ ଏବଂ ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ଯୁଦ୍ଧାସ୍ତ୍ର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।

ୱାଶିଂଟନ୍ ଡିସି-ସ୍ଥିତ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ସଂଘ କହିଛି ଯେ ଆମେରିକା ପାଖରେ 5,225 ପରମାଣୁ ଯୁଦ୍ଧାସ୍ତ୍ରର ଗଚ୍ଛିତ ସ୍ଥାନ ଅଛି ଏବଂ ରୁଷ ପାଖରେ 5,580 ଅଛି।

ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ପରମାଣୁ ଯୁଦ୍ଧାସ୍ତ୍ରର ଗଚ୍ଛିତ ସ୍ଥାନ 1986 ରେ 70,000 ରୁ ଅଧିକ ଯୁଦ୍ଧାସ୍ତ୍ରରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା, ଅଧିକାଂଶ ସୋଭିଏତ୍ ୟୁନିଅନ୍ ଏବଂ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସେବେଠାରୁ ଏହା ପ୍ରାୟ 12,000 କୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି, ଅଧିକାଂଶ ଏବେ ବି ରୁଷ ଏବଂ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଅଛି।

ଆମେରିକୀୟ ବୈଜ୍ଞାନିକ ମହାସଂଘ ଅନୁଯାୟୀ, ଚୀନ୍ 600 ଯୁଦ୍ଧାସ୍ତ୍ର ସହିତ ତୃତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ପରମାଣୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଫ୍ରାନ୍ସ ପାଖରେ 290, ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟ ପାଖରେ 225, ଭାରତ ପାଖରେ 180, ପାକିସ୍ତାନ ପାଖରେ 170, ଇସ୍ରାଏଲ ପାଖରେ 90 ଏବଂ ଉତ୍ତର କୋରିଆ ପାଖରେ 50 ଯୁଦ୍ଧାସ୍ତ୍ର ଅଛି।