ଦଶହରାରେ ଜଲେବି ଖାଇବାର ପରମ୍ପରା ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ଚାଲିଆସିଛି। ଲୋକକଥା ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀରାମ ଶଶକୁଳି ନାମକ ଏକ ମିଠାକୁ ବହୁତ ପସନ୍ଦ କରୁଥିଲେ। ଯାହା ଆଧୁନିକ ସମୟରେ ଜଲେବି ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା। କୁହାଯାଏ ଯେ, ରାବଣକୁ ପରାସ୍ତ କରିବା ପରେ, ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀରାମ ଏହି ମିଠା ଖାଇ ତାଙ୍କର ବିଜୟ ପାଳନ କରିଥିଲେ। ସେବେଠାରୁ, ବିଜୟର ମିଠାକୁ ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ଦଶହରାରେ ଜଲେବି ଖାଇବା ଏକ ପରମ୍ପରା ପାଲଟିଛି। ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଏହା ସିଧାସଳଖ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ଏହାକୁ ଶୁଭ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଇଛି।
ଜଲେବିର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଙ୍ଗ ଏବଂ ଏହାର ମିଠା ରସ ବିଜୟ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧିର ପ୍ରତୀକ। ଏହା ଜୀବନରେ ସମସ୍ୟାକୁ ଦୂର କରିବା ସହିତ ମଧୁରତା ଏବଂ ଆନନ୍ଦ ବାଣ୍ଟିବାର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଥାଏ। ପୂଜା ପରେ ଜଲେବି ଖାଇବା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ତୁରନ୍ତ ଶକ୍ତି ମିଳିଥାଏ। ଗୁଜୁରାଟ ଏବଂ ରାଜସ୍ଥାନରେ ଫାଫଡା–ଜଲେବି ମିଶ୍ରଣ ବହୁତ ଲୋକପ୍ରିୟ। ଉପବାସ ପରେ ଲୁଣିଆ ଫାଫଡା ଏବଂ ମିଠା ଜଲେବି ଖାଇବା କେବଳ ଶରୀରକୁ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରେ ନାହିଁ ବରଂ ସ୍ୱାଦକୁ ଦ୍ୱିଗୁଣିତ କରିଥାଏ। ଦଶହରାରେ ଜଲେବି ସହିତ ପାନ ଖାଇବାର ପରମ୍ପରାକୁ ମଧ୍ୟ ବିଶେଷ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଇଥାଏ। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ଯୁଦ୍ଧ ଜିତିବା ପରେ, ରାଜାମାନେ ସେମାନଙ୍କ ସୈନିକମାନଙ୍କୁ ପାନ ଖୁଆଇ ବିଜୟ ପାଳନ କରୁଥିଲେ। ଆଜି ମଧ୍ୟ, ଦଶହରାରେ, ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ, ରାବଣକୁ ଦହନ କରିବା ପରେ, ଲୋକମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ପାନ ଖୁଆଇ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଥାନ୍ତି। ପାନକୁ ସମ୍ମାନ, ସୌଭାଗ୍ୟ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧିର ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଇଥାଏ। ଏହା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ, ପାନ ଖାଇବା ସମ୍ପର୍କକୁ ମଧୁର ଏବଂ ସତେଜ ରଖେ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ପାନରେ ଥିବା ଖଇର, ଗୁଆ ଏବଂ ଲବଙ୍ଗ ଭଳି ଉପାଦାନ ହଜମ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଉନ୍ନତ କରେ, ଯାହା ଉପବାସ ପରେ ଗରିଷ୍ଠ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ।
କିଛି ସ୍ଥାନରେ ଦଶହରାରେ ଫାଫଡା ଖାଇବାର ପରମ୍ପରା ଅଛି। ଗୁଜୁରାଟରେ ଲୋକମାନେ ରାବଣ ପୋଡ଼ିବା ପରେ ପ୍ରସାଦ ଭାବରେ ଫାଫଡା ଏବଂ ଜଲେବି ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି। ଏହା ସ୍ୱାଦ ଏବଂ ପରମ୍ପରା ଉଭୟର ମିଶ୍ରଣ। ଏହି ଦିନ ଦହି ଏବଂ ଚିନି ଖାଇବାକୁ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଇଥାଏ। ଓଡ଼ିଶାରେ, ମହିଳାମାନେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦହି ଏବଂ ରନ୍ଧା ଭାତ ଅର୍ପଣ କରିଥାନ୍ତି, ଯାହା ପରେ ରାବଣ ପୋଡ଼ିବାର ବିଧି ସମାପ୍ତ ହୋଇଥାଏ। ଅନେକ ରାଜ୍ୟରେ, ଏହି ଦିନ ରସଗୋଲା ମଧ୍ୟ ପ୍ରସାଦ ଭାବରେ ସେବନ କରାଯାଇଥାଏ। ଖାଦ୍ୟ ସର୍ବଦା ସମସ୍ତ ଭାରତୀୟ ପର୍ବର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଂଶ ହୋଇଆସିଛି। ଦଶହରାରେ ପାନ ଏବଂ ଜଲେବି ଖାଇବା କେବଳ ଏକ ରୀତି ନୁହେଁ ବରଂ ସମଗ୍ର ଉତ୍ସବର ଏକ ଅଂଶ। ଏହି ଦିନ ଆମକୁ ମନେ ପକାଇ ଦିଏ ଯେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ କଷ୍ଟ ପରେ ବିଜୟ ଆସିଥାଏ, ଏବଂ ସେହି ବିଜୟ ପାଳନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍। ଖାଦ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ, ଆମେ ସେହି ଆନନ୍ଦକୁ ଆମ ପରିବାର ଏବଂ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ସହିତ ବାଣ୍ଟିଥାଉ। ଦଶହରାରେ ପାନ ଏବଂ ଜଲେବି ଖାଇବାର ପରମ୍ପରା କେବଳ ଏହାର ସ୍ୱାଦ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ସାଂସ୍କୃତିକ, ଧାର୍ମିକ ଏବଂ ସାମାଜିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ବହନ କରେ। ପାନ ବିଜୟ ଏବଂ ସମ୍ମାନର ପ୍ରତୀକ, ଯେତେବେଳେ ଜଲେବି ବିଜୟର ଭାବନାର ପ୍ରତୀକ। ଫାଫଡା, ଦହି ଭାତ, ଏବଂ ରସଗୋଲା ପରି ଖାଦ୍ୟ ଏହି ପର୍ବର ଆନନ୍ଦକୁ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି କରେ।