ଭଦ୍ରକ(ସାକ୍ସୀ ନ୍ୟୁଜ୍): ଧାମନଗର ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ କୋଠାର ପଞ୍ଚାୟତର କୋଠାର ନସଲାପୁର ଗ୍ରାମର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ମା’ କୋଠାରାକ୍ଷୀଙ୍କ ପୀଠ ଆସ୍ଥା, ବିଶ୍ୱାସ ଏବଂ ଭକ୍ତିର ଏକ ଅନନ୍ୟ ପ୍ରତୀକ। ପ୍ରାୟ ୩୦୦ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଏଠାରେ ଜଗତଜନନୀ ମା’ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା ହୋଇଆସୁଛି, ଯାହା ଅଞ୍ଚଳବାସୀଙ୍କ ଧାର୍ମିକ ଭାବନା ଓ ଗଭୀର ଆସ୍ଥାକୁ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଜୀବନ୍ତ ରଖିଛି।ସ୍ଥାନୀୟ ଜନଶ୍ରୁତି ଅନୁଯାୟୀ, ଶହ ଶହ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ମା’ କୋଠାରାକ୍ଷୀ ପ୍ରଥମେ ଏକ ଗଛମୂଳରେ ପୂଜା ପାଉଥିଲେ। ସେହି ସମୟରୁ ମା’ଙ୍କ ପ୍ରତି ଅଞ୍ଚଳବାସୀଙ୍କ ଅଫୁରନ୍ତ ଭକ୍ତି ରହିଆସିଛି। କାଳକ୍ରମେ ଏହି ପୂଜା ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରାର ରୂପ ନେଇଥିଲା ଏବଂ ମା’ଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଲାଭ ପାଇଁ ଭକ୍ତମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିଷ୍ଠାର ସହ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରିଆସୁଛନ୍ତି ।
ବଙ୍ଗାଳୀ ଜମିଦାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଦୁର୍ଗାପୂଜା ପ୍ରଚଳିତ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ କାଳ ପରେ ୧୭୬୬ ମସିହାରେ କୋଠାର ଅଞ୍ଚଳରେ କଲିକତାର ଜଣେ ବଙ୍ଗାଳୀ ଜମିଦାର ବଳରାମ ବୋଷ ମା’ଙ୍କ ଦୁର୍ଗାପୂଜାକୁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ପ୍ରଚେଷ୍ଟାରେ ଏହି ପୂଜା ଏକ ନିୟମିତ ଧାର୍ମିକ ଉତ୍ସବର ରୂପ ନେଇଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଜମିଦାରୀ ପ୍ରଥା ଉଚ୍ଛେଦ ହେବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଜମିଦାରଙ୍କ ବଂଶଧରମାନେ କଲିକତାରୁ ମା’ଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀ ପଠାଇ ଏହି ପୁରୁଣା ସମ୍ପର୍କକୁ ଅତୁଟ ରଖିଥିଲେ ।
ସମୟର ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହିତ ପୂଜାର ପରିଚାଳନା ଦାୟିତ୍ୱ ଧୀରେ ଧୀରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ହାତକୁ ଆସିଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ କୋଠାର ନସଲାପୁର ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ମିଳିତ ସହଯୋଗ, ଭକ୍ତି ଓ ସାମୂହିକ ଉଦ୍ୟମ ଯୋଗୁଁ ଏହି ପୁରାତନ ପରମ୍ପରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଡ଼ମ୍ବର ଓ ଶୃଙ୍ଖଳାର ସହ ପାଳିତ ହୋଇଆସୁଛି। ମା’ଙ୍କ ଏହି ପୂଜା କେବଳ ଏକ ଧାର୍ମିକ ଉତ୍ସବ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ଏକତା, ଭାଇଚାରା ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ଐତିହ୍ୟର ଏକ ମହାନ ପରିଚୟ ପାଲଟିଛି।ଦୀର୍ଘ ତିନି ଶତାବ୍ଦୀର ଏହି ପରମ୍ପରା ଆଜି ମଧ୍ୟ ପୁରୁଣା ପିଢ଼ିରୁ ନୂତନ ପିଢ଼ି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭକ୍ତି ଓ ସଂସ୍କୃତିର ବାର୍ତ୍ତା ପହଞ୍ଚାଇ ଆସୁଛି। ମା’ କୋଠାରାକ୍ଷୀଙ୍କ ଏହି ପବିତ୍ର ପୀଠ ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳବାସୀଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଆସ୍ଥା ଓ ବିଶ୍ୱାସର ଏକ ମହାନ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ପରିଚିତ।