ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ମର୍ଯ୍ୟାଦାହାନି ପାଇଁ ଅଧିକାଂଶ ଭାରତୀୟ ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ସରକାରକୁ ଦାୟୀ କରୁଛନ୍ତି। କରିବା ସ୍ୱାଭାବିକ। ମାତ୍ର ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ସାନ୍ତାଳ କନ୍କ୍ଲେଭ ଆୟୋଜନ କରିବା, ମହାମହିମ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ମହୋଦୟାଙ୍କୁ ସେଠାକୁ ପଠାଇବା ସତେ ଯେପରି ବିଜେପିର ନିର୍ବାଚନ ରଣନୀତି ଥିଲା!
ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସାନ୍ତାଳ କନକ୍ଲେଭରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଦ୍ରୌପଦୀ ମୁର୍ମୁଙ୍କ ଗସ୍ତକୁ ନେଇ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ବିବାଦ କେବଳ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ବ୍ୟବସ୍ଥା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏବେ ସାମ୍ବିଧାନିକ ମର୍ଯ୍ୟାଦା, ପ୍ରଶାସନିକ ଦାୟିତ୍ୱ ଏବଂ ନିର୍ବାଚନୀ ରାଜନୀତିର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିଜେ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବରେ ତ୍ରୁଟିଗୁଡ଼ିକୁ ଦର୍ଶାଇବା ଅସାଧାରଣ ନୁହେଁ।
ଅବହେଳାର ଅଭିଯୋଗ। ଶେଷ ମୁହୂର୍ତରେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ସ୍ଥାନ ପରିବର୍ତନ ହେବା ପରେ ବିବାଦ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଶାସନ ଯୁକ୍ତି କରିଥିଲା ଯେ ମୂଳ ସ୍ଥାନଟି ଭିଡ଼ ଥିଲା। ତଥାପି, ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିଜେ ସ୍ଥାନ ପରିଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ଏବଂ କହିଥିଲେ ଯେ ଯଥେଷ୍ଟ ସ୍ଥାନ ଥିଲା। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ପ୍ରୋଟୋକଲ ଉଲ୍ଲଂଘନ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅବହେଳାର ଅଭିଯୋଗ କରାଯାଉଛି।
ପ୍ରୋଟୋକଲ ଉଲ୍ଲଂଘନ। ଭାରତରେ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ରାଜନୀତିର ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ରାଜ୍ୟରେ ଯିଏ କ୍ଷମତାରେ ଥାଉ ନା କାହିଁକି, ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କେବେ ବି କୌଣସି ରାଜନୈତିକ ବିବାଦରେ ଫସିଯାଏ ନାହିଁ।
ଏହି ପଦବୀ କେବଳ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କ ନୁହେଁ, ଦେଶର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଏବଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ସହିତ ଜଡିତ। ତେଣୁ, ଯଦି ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିଜେ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମାନକୁ ଅବହେଳା କରାଯାଇଛି, ତେବେ ଏହା ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଥାଏ।
ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ପ୍ରୋଟୋକଲ ସମ୍ପର୍କରେ କଠୋର ନିୟମ ଅଛି, ଯାହାକୁ ସମସ୍ତ ପରିସ୍ଥିତିରେ ପାଳନ କରିବାକୁ ପଡିବ। ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ସାଧାରଣତଃ ରାଜ୍ୟର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ କିମ୍ବା ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମନୋନୀତ ମନ୍ତ୍ରୀ ସ୍ୱାଗତ କରନ୍ତି। ବଙ୍ଗଳାରେ ଏହା ଘଟିନାହିଁ ବୋଲି ରିପୋର୍ଟ କରାଯାଉଛି।
ଜଣେ ରାଜନୀତି ବିଶାରଦଙ୍କ ମତରେ ଜଣେ ନିର୍ବିବାଦୀୟ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦଳୀୟ ଲୋକଙ୍କୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଆସନରେ ଅବସ୍ଥାପିତ କରାଯିବା ଦରକାର। ମାତ୍ର ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପଦଟି ସର୍ବଦା କ୍ଷମତାସୀନ ଦଳ ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷିତ ହୋଇରହିଛି। ସଂକ୍ଷେପରେ କହିଲେ, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କଥାରେ ଉଠବସ ହୋଇ ପାରୁଥିବା ଲୋକଟି ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଆସନରେ ବସିବା ଉଚିତ।
ରାଜନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ: କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏହି ଭୁଲ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କଠାରୁ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ମାଗିଛନ୍ତି। ତଥାପି, ଏହି ଘଟଣାର ଆଉ ଏକ ଦିଗ ଅଛି ଯାହାକୁ ଅଣଦେଖା କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ: ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ରାଜନୀତି। ରାଜ୍ୟରେ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ସରିଛି। ଟିଏମ୍ସିକୁ ହଟାଇ ବିଜେପି କ୍ଷମତାସୀନ ହୋଇଛି। ନିର୍ବାଚନୀ ତିକ୍ତତା ଏବେ ସାମ୍ବିଧାନିକ ପରମ୍ପରାରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହେଉଛି। ଟିଏମ୍ସି କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପଦର ରାଜନୈତିକ ଶୋଷଣ କରୁଥିବା ଅଭିଯୋଗ କରୁଥିଲା। ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମମତା ବାନାର୍ଜୀ ଦୃଢ଼ତାର କହୁଥିଲେ ଯେ କୌଣସି ପ୍ରୋଟୋକଲ ଭଙ୍ଗ ହୋଇନାହିଁ।
ଏହି ଘଟଣା ସାନ୍ତାଳ ଆଦିବାସୀଙ୍କ ସହିତ ଜଡିତ, ଯେଉଁ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିଜେ। ତଥାପି, ଏବେ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରସଙ୍ଗରୁ ଧ୍ୟାନ ଏହି ବିବାଦ ଆଡ଼କୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇଛି। ଏହି ଘଟଣା ଏହା ମଧ୍ୟ ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ଦେଶରେ ପ୍ରମୁଖ ଘଟଣା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ପ୍ରାୟତଃ ଶେଷ ମୁହୂର୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାରି ରହିଥାଏ। ଯଦି ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଗସ୍ତ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପୂର୍ବରୁ ସମାପ୍ତ ହୋଇଥାନ୍ତା, ତେବେ ହୁଏତ ଏହି ବିବାଦ ଉପୁଜି ନଥାନ୍ତା।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦିଜୀ ଓ ସ୍ୱରାଷ୍ଟ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ଶାହଜୀ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସୁରକ୍ଷାବାହିନୀ ଜରିଆରେ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ନିର୍ବାଚନକୁ ଯେପରି ସମ୍ଭାଳିନେଲେ। ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଟିକୁ ସେହିଭଳି ସମ୍ଭାଳିଥିଲେ, ମହାମାନ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଅପମାନବୋଧ କରି ନଥାନ୍ତେ।
ମାତ୍ର ମୋଦୀ-ଶାହ ଚାହୁଁଥିଲେ, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ମମତାଙ୍କ ସରକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଦ୍ରୌପଦୀ ମୁର୍ମୁଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିବାଦୀୟ ଝାମେଲାରେ ଫସନ୍ତୁ। ରାଜ୍ୟର ନାରୀଶକ୍ତି କ୍ରୋଧିତ ହେବେ, କ୍ଷମତାସୀନ ଦଳକୁ ପାନେ ଦେବେ। ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ନିର୍ବାଚନରେ ନାରୀଙ୍କ ନିକଟରୁ ସହାନୁଭୂତିର ଭୋଟ ମିଳିଗଲା। ଭୋଟିଂ ହାର ବଢ଼ିଗଲା।
ମମତାଙ୍କ ଦଳ ଶୋଚନୀୟ ପରାଜୟ ଲଭିଲା। ଏବେ ଆଇନା ଭଳି ସଫା ହେଇଗଲା। ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ସାନ୍ତାଳି ଇଭେଂଟକୁ ପଠାଇବା ଓ ମମତାଙ୍କୁ ପ୍ରୋଟୋକଲ ଭଙ୍ଗ ଅଭିଯୋଗରେ ଫସାଇବା ବିଜେପି ନିର୍ବାଚନ ରଣନୀତିର ଗୋଟିଏ ଅଂଶ ଥିଲା।