(ସାକ୍ସୀ ନ୍ୟୁଜ୍): ସୂଚନା ଅଧିକାର (RTI) ଆଇନର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ବିଚାର ବିମର୍ଶ କରିବା ପାଇଁ ସାରା ଦେଶରୁ ସୂଚନା କମିଶନରମାନଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରି ହାଇଦ୍ରାବାଦରେ ରାଜ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ସୂଚନା କମିଶନରମାନଙ୍କର ଏକ ଜାତୀୟ ସମ୍ମିଳନୀ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା।ତେଲେଙ୍ଗାନାର ରାଜ୍ୟପାଳ ଶ୍ରୀ ଶିବ ପ୍ରତାପ ଶୁକ୍ଲା ଏହି ସମ୍ମିଳନୀର ଉଦଘାଟନ କରିଥିଲେ। କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସୂଚନା କମିଶନର ସମ୍ମିଳନୀରେ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରିଥିଲେ। ରାଜ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ସୂଚନା କମିଶନର ଶ୍ରୀ ମନୋଜ ପରିଡା ଓଡ଼ିଶାରୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ ।
ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀମାନେ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକର ବିଚାର ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ଆବେଦନ ଏବଂ ଅଭିଯୋଗର ଶୀଘ୍ର ସମାଧାନ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟ ସୂଚନା କମିଶନ ଦ୍ୱାରା ଅନୁସରଣ କରାଯାଉଥିବା ବିଭିନ୍ନ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଅଭ୍ୟାସ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ। ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହାର ବ୍ୟବହାରକୁ ଉତ୍ସାହିତ ଏବଂ ସହଜ କରିବା ସହିତ ନ୍ୟସ୍ତ ସ୍ୱାର୍ଥ ଦ୍ୱାରା ସୂଚନା ଅଧିକାର ଆଇନର ଅପବ୍ୟବହାରକୁ ରୋକିବା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଯଥେଷ୍ଟ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ମୁଖ୍ୟ ସୂଚନା କମିଶନର ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀମାନଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା RTI ନିୟମାବଳୀରେ କରାଯାଇଥିବା ସଂଶୋଧନ ସମ୍ପର୍କରେ ଅବଗତ କରାଇଥିଲେ; ଏହି ସଂଶୋଧନ ଅନୁଯାୟୀ, ଗୋଟିଏ RTI ଆବେଦନ କେବଳ ଗୋଟିଏ ବିଷୟ ଏବଂ ସର୍ବାଧିକ ୧୫୦ ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ରହିବ ।
ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ସୂଚନା କମିଶନର ଶ୍ରୀ ମନୋଜ ପରିଡ଼ା ବୁଝାଇଥିଲେ ଯେ, କିପରି ‘ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିଚାର ପ୍ରକ୍ରିୟା’ (summary trials) ଗ୍ରହଣ କରିବା ଏବଂ ଅନାବଶ୍ୟକ ସ୍ଥଗିତାଦେଶକୁ ଏଡ଼ାଇବା ଦ୍ୱାରା ଓଡ଼ିଶାରେ ବିଚାରାଧୀନ ମାମଲା ସଂଖ୍ୟା ହ୍ରାସ କରାଯାଇପାରିଛି ।
କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସୂଚନା କମିଶନରମାନେ ରାଜ୍ୟ ସରକାରମାନଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗର ସରକାରୀ ୱେବସାଇଟ୍ରେ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ସୂଚନା ‘ସ୍ୱତଃ ପ୍ରକାଶ’ (suo motu disclosure) କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଜଣାଇଥିଲେ, ଯାହା ଫଳରେ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ RTI ଆବେଦନ ଦାଖଲ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା କମିବ। ସେମାନେ ରାଜ୍ୟ ସରକାରମାନଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ସୂଚନା ଆୟୋଗଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ କର୍ମଚାରୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସମ୍ବଳ ଯୋଗାଇ ଦେବାକୁ ମଧ୍ୟ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ ।
RTI ଆଇନ୍ ଉପରେ ନୂତନ ‘ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତଥ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଆଇନ୍’ର ପ୍ରଭାବ ସମ୍ପର୍କରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରାଯାଇଥିଲା। RTI ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ ପରିଚାଳନା କରୁଥିବା ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରର ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିୟମିତ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀମାନେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ।
ଏହି ସମ୍ମିଳନୀ ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟ ସୂଚନା ଆୟୋଗ ମଧ୍ୟରେ ଅଭିଜ୍ଞତା ଓ ଉତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟଶୈଳୀର ଆଦାନପ୍ରଦାନ ତଥା ସମଗ୍ର ଦେଶରେ RTI ଆଇନ୍ର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଓ ନାଗରିକ-ଅନୁକୂଳ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମଞ୍ଚ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା ।