ଓଡ଼ିଶା ଦିବସ-
୧ ଏପ୍ରିଲରେ ମାଡ୍ରାସ୍ ପ୍ରେସିଡେନ୍ସିରୁ କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାକୁ ମିଶାଇ ବିହାର ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶରୁ ଏକ ପୃଥକ ରାଜ୍ୟ ଭାବରେ ରାଜ୍ୟ ଗଠନ ସ୍ମୃତି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଉତ୍କଳ ଦିବସ ମଧ୍ୟ ଉତ୍କଳ ଦିବସ ପାଳନ କରାଯାଇଛି। ଏପ୍ରିଲ୍ ୧୯୩୬ ଶେଷ ରାଜା ମୁକୁଣ୍ଡା ଦେବଙ୍କ ପରାଜୟ ଏବଂ ଦେହାନ୍ତ ପରେ ୧୫୬୮ ମସିହାରେ ଏହାର ରାଜନୈତିକ ପରିଚୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହରାଇବା ପରେ, ୧ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୩୬ ରେ ଭାଷା ଭିତ୍ତିରେ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ଅଧୀନରେ ଏକ ରାଜନୈତିକ ପୃଥକ ରାଜ୍ୟ ଗଠନ ହେବାର ପ୍ରୟାସ ହୋଇଥିଲା।
ରାଜ୍ୟ ଇତିହାସ-
ଏହି ପୃଥକ ରାଜ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟ ବିପ୍ଳବ ତିନି ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଉତ୍କଳ ସମିଳନି ଗଠନ ଦିନଠାରୁ ଜାରି ରହିଲା ଯାହା ଏକ ଅଲଗା ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶର ମୂଳଦୁଆ ପକାଇଲା। ଉତ୍କଳ ଗୋୖରବ ମଧୁସୂଦନ ଦାସ, ଉତ୍କଳ ମଣି ଗୋପାବନ୍ଧୁ ଦାସ, ମହାରାଜା ଶ୍ରୀ ରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ଦେଓ, ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି, ପଣ୍ଡିତ ନିଲକାନ୍ତ ଦାସ, ଫକିର ମୋହନ ସେନାପତି, ଦେୱାନ ଅଥର୍ ମହମ୍ମଦ, ଗଙ୍ଗାଧର ମହାରାଜ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ସୟଦ ମହମ୍ମଦ, ଭୁବନାନନ୍ଦ ଦାସ, ଏ ପି ପାଟ୍ରୋ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନେକ । ନୂତନ ଭାବେ ଗଠିତ ଓଡିଶାରେ କଟକ, ପୁରୀ, ବାଲେଶ୍ୱର, ସମ୍ବଲପୁର, କୋରାପୁଟ ଏବଂ ଗଞ୍ଜାମ ନାମକ ଛଅଟି ଜିଲ୍ଲା ରହିଥିଲା। ଜନ୍ ଅଷ୍ଟିନ ହବବ୍ୟାକ୍ ଶପଥ ଗ୍ରହଣ କରି ଓଡିଶା ପ୍ରଦେଶର ପ୍ରଥମ ରାଜ୍ୟପାଳ ହୋଇଥିଲେ।
ଉତ୍ସବ ପାଳନ-
ଓଡ଼ିଶା ଦିବସ କିମ୍ବା ଉତ୍କଳ ଦିବସ ପ୍ରତିବର୍ଷ ୧ ଏପ୍ରିଲରେ ସମଗ୍ର ଓଡିଶାରେ ପାଳନ କରାଯାଏ। ହଜାର ହଜାର ଦୋକାନ ଏହି ପର୍ବକୁ ଅଧିକ ସୁନ୍ଦର କରନ୍ତି । ଜଣେ ଏହି ଆତସବାଜି ପ୍ରଦର୍ଶନକୁ ଉପଭୋଗ କରିପାରିବ ଯାହା ଆକାଶକୁ ଅଧିକ ଚମତ୍କାର କରିଥାଏ । ସେହି ଦିନ ସାରା ଦେଶରେ ଓଡିଆଙ୍କ ପରିବାର ଏକ ଗୀତ-ଗୀତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପରି ବିଭିନ୍ନ ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜନ କରିଥାନ୍ତି । ସମସ୍ତ ଓଡିଆ ପାଇଁ ଉତ୍କଳ ଦିବସ ବା ଓଡିଶା ଦିବସ ସ୍ମରଣ ଦିବସ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକତାରେ ବାନ୍ଧିଥାଏ ।